Lightning Network: giải pháp mở rộng Bitcoin khả dĩ

Tại thời điểm đăng tải bài viết, network Bitcoin hiện còn tồn đọng khoảng 135.000 giao dịch chờ xác nhận và mức lệ phí bất ngờ tăng vọt. Điều này xảy ra vài ngày sau khi hard fork SegWit2x với mục đích tăng gấp đôi kích thước block bị hủy bỏ vì thiếu sự đồng thuận từ cộng đồng. Hiện tại chỉ có một giải pháp duy nhất giải quyết triệt để được vấn đề mở rộng: Lightning Network.

Lightning Networrk là giải pháp mở rộng không giới hạn tỷ lệ với mức chi phí thấp, có khả năng giải quyết vấn đề mở rộng của Bitcoin. Khi khối lượng giao dịch trên network Bitcoin tăng lên nhưng kích thước block lại quá nhỏ, mạng lưới sẽ tắc nghẽn ảnh hưởng xấu đến nền kinh tế Bitcoin. Các giao dịch sẽ mất nhiều thời gian xử lý hơn bình thường – có thể lên đến vài giờ – và lệ phí giao dịch sẽ tăng lên.

Vấn đề về khả năng mở rộng của Bitcoin

Các block của Bitcoin chỉ được giới hạn ở kích thước 1MB nhưng khối lượng giao dịch trên network ngày càng tăng với tốc độ chóng mặt. Kích thước block hiện tại đã nằm ngoài khả năng quản lý số lượng các giao dịch đang diễn ra trên network.

Kết quả là theo thời gian, một lượng lớn các giao dịch chờ xác nhận tồn đọng trên network và các user nếu muốn giao dịch của mình được xác nhận nhanh hơn sẽ phải bỏ ra mức phí khá cao.

Vậy Lightning Network là gì?

Lightning Network sẽ thêm smart contract vào network Bitcoin để mở các kênh thanh toán cá nhân giữa một peer và tất cả các peer khác mà họ giao dịch. Bên cạnh đó, mỗi peer sẽ có một kênh mở cho Blockchain Bitcoin.

( *Tất cả các máy tham gia trong mạng P2P đều bình đẳng và được gọi là peer, là một nút mạng đóng vai trò đồng thời là máy khách và máy chủ đối với các máy khác trong mạng.)

Các peer sẽ giao dịch với nhau trong các kênh cá nhân của mình, nhưng chỉ có kết quả cuối cùng của giao dịch sẽ được hiển thị trên Blockchain. Do đó, các miner sẽ xử lý ít giao dịch hơn hiện tại. Về mặt lý thuyết, Lightning Network làm cho các giao dịch peer-to-peer hiệu quả hơn, mở rộng với tỷ lệ không giới hạn và chi phí thấp. Phần mềm này hiện đang được thử nghiệm trên Litecoin network.

Đặt nền móng để thực thi

Để thực hiện Lightning Network, đầu tiên cần kích hoạt Segregated Witness (SegWit). Mã (code) này tách chữ ký khỏi dữ liệu giao dịch để giải phóng không gian trong một block. SegWit đã cung cấp cho network Bitcoin khả năng xử lý nhiều giao dịch vào thành một block gấp bốn lần so với trước đây. Tuy nhiên, trên thực tế, Lightning Network ​​chỉ có thể tăng gấp đôi dung lượng network bằng việc điều phối phần lớn các giao dịch ra khỏi Blockchain và xử lý chúng một cách nhanh chóng hơn.

Bằng việc giải quyết lỗ hổng bảo mật “transaction malleability”, Segwit đã loại bỏ những vấn đề gây cản trở Lightning Network hoạt động của network Bitcoin. Các miner và các doanh nghiệp trong ngành đã ký bản thỏa hiệp với đề xuất mở rộng tại New York. Họ đã đồng ý kích hoạt SegWit trong tháng 11 với mục đích tăng gấp đôi kích thước block, từ 1MB lên 2MB.

( *Lỗ hổng bảo mật tên gọi “transaction malleability” về mặt lý thuyết có thể cho phép kẻ tấn công thực hiện giao dịch giả mạo thay cho bản gốc để chuyển hướng Bitcoin từ người nhận về phía họ.)

Tuy nhiên, vào ngày 8.11 vừa qua, SegWit2x bị trì hoãn do thiếu sự đồng thuận từ cộng đồng. Vì các nhà phát triển cốt lõi của Bitcoin và cộng đồng đã phản đối mạnh mẽ việc tăng kích thước block, giải pháp duy nhất hiện tại là Lightning Network.

Điều gì khiến Lightning Network khác biệt?

Trên Lightning Network, việc xác minh sẽ diễn ra gần như đồng thời với các giao dịch. Các kênh thanh toán cá nhân được bảo mật tuyệt đối bằng nhiều multi-sig và thời gian chốt giao dịch giữa các peer xảy ra ngay lập tức. Điều này đồng nghĩa các cá nhân không cần phải mất quá nhiều thời gian cho việc chờ đợi các giao dịch được xác nhận

Bởi vì các kênh cá nhân hoạt động tách biệt với network Bitcoin, nên các miner sẽ giải quyết ít giao dịch hơn so với hiện tại. Không còn cảnh mỗi giao dịch đều hiển thị trên Blockchain mà thay vào đó, chỉ có kết quả cuối cùng của giao dịch giữa các peer mới được ghi lại. Việc sử dụng các giới hạn dữ liệu trên network Bitcoin sẽ trở nên hiệu quả hơn so với hiện tại.

Một giao thức có thể mở rộng và không tốn kém như Lightning Network có khả năng thay thế cả Visa vì tiết kiệm chi phí. Các thương nhân sẽ không còn lo lắng về hàng loạt các chi phí “cắt cổ” như phí giao dịch, phí vận chuyển, chi phí kiểm toán và chi phí hòa giải. Và điều tuyệt vời nhất là bạn sẽ chỉ cần giao dịch trực tiếp với phía đối tác bạn đang làm ăn cùng mà không cần qua thông qua bất kỳ trung gian tài chính phức tạp nào.

Tuy nhiên, bài toán về việc mở rộng vẫn chưa được giải quyết triệt để

Một thực tế phũ phàng là vấn đề mở rộng vẫn là thứ ám ảnh network Bitcoin nhiều nhất. Trong vài ngày qua, giá Bitcoin đã giảm mạnh trong khi Bitcoin Cash bất ngờ tăng cao kỷ lục (giá hiện tại là 1.400 USD – tại thời điểm đăng tải bài viết). Bitcoin Cash là bản fork của Bitcoin nhằm loại bỏ SegWit và tăng kích thước block lên đến 8MB. Nhiều người trong cộng đồng Bitcoin dần chuyển sang Bitcoin Cash vì những tính năng tối ưu hơn so với Bitcoin.

Những Altcoin khác cũng đang tích cực giải quyết vấn đề mở rộng cho mình. Nếu Bitcoin không nhanh chóng đổi mới và phát triển, đồng tiền mã hóa này sẽ đi chậm một bước sau các đồng coin khác.  Trong khi Bitcoin cố gắng tránh các hard fork, Dash lại chào đón chúng. Đồng tiền số hóa này cũng đang sử dụng các block siêu lớn để giải quyết khả năng mở rộng on-chain trên thực tế. Được biết Dash đã phát hành bản cập nhật mới nhằm tăng kích thước block lên 2MB khi kích hoạt hoàn toàn trong một tháng. Về phần Ethereum, cũng không ngoại lệ. Nó dự kiến sẽ áp dụng “Raiden Network”, sử dụng các kênh thanh toán tương tự như hệ thống Lightning Network của Bitcoin.

Nguồn: cointelegraph